Nikiel w kosmetykach - ryzyko alergii i normy

W świecie pielęgnacji i makijażu rosną wymagania wobec składów kosmetyków – od trendu clean beauty po produkty hipoalergiczne i kosmetyki nietestowane na zwierzętach. Jednak nawet w produktach o czystych składach czy tych reklamowanych jako delikatne dla skóry może kryć się nieoczywisty składnik — nikiel. Ten metal, choć nie jest dodawany celowo, może pojawiać się jako zanieczyszczenie śladowe, wywołując u niektórych osób alergie kontaktowe. W tym artykule wyjaśnimy, czym jest nikiel w kosmetykach, jakie niesie ryzyko oraz jak interpretować oznaczenia na opakowaniach kosmetyków, aby świadomie wybierać bezpieczne produkty.

Czy w kosmetykach jest nikiel?

Choć nikiel nie jest zamierzonym składnikiem kosmetyków, może się tam znaleźć w bardzo niewielkich ilościach jako zanieczyszczenie surowców. Oznacza to, że składnik ten może przenikać do kosmetyków poprzez naturalne pigmenty mineralne, ekstrakty roślinne lub zanieczyszczone substancje bazowe. Nie jest dodawany do formularzy kosmetyków jako składnik aktywny ani funkcjonalny, ale jego śladowa obecność jest możliwa. Dla większości ludzi takie śladowe ilości są zupełnie bezpieczne. Dla osób z alergią na nikiel nawet minimalne ilości mogą wywołać reakcje skórne.

W jakich kosmetykach jest nikiel?

Nikiel najczęściej pojawia się w kosmetykach jako zanieczyszczenie surowców mineralnych lub pigmentów. Szczególnie narażone na obecność śladowych ilości tego pierwiastka są:

• kosmetyki kolorowe – podkłady, pudry, cienie do powiek, tusze do rzęs, róże;
• produkty z pigmentami mineralnymi;
• niektóre kremy i kosmetyki do pielęgnacji twarzy.

Jego obecność wynika często z naturalnych pigmentów, takich jak tlenki żelaza (CI 77499, CI 77491, CI 77492), które mogą być zanieczyszczone metalami ciężkimi. Warto podkreślić, że także metalowe części aplikatorów czy elementów opakowań kosmetyków również mogą uwalniać nikiel — podobnie jak narzędzia kosmetyczne wykonane z metalu.

Osoby uczulone powinny szczególnie uważać przy wyborze kosmetyków do makijażu oczu i twarzy, gdzie kontakt z wrażliwą skórą jest bezpośredni i długotrwały. Świadome podejście obejmuje analizowanie składu INCI i poszukiwanie informacji o kontroli metali ciężkich w produkcie.

Jak oznaczony jest nikiel w kosmetykach?

W przeciwieństwie do wielu składników kosmetyków, które mają swoją nazwę INCI, nikiel zwykle nie jest celowo dodawany i nie pojawia się bezpośrednio w wykazie składników kosmetyku. Jako zanieczyszczenie śladowe nie jest traktowany tak samo, jak substancje aktywne w kosmetykach czy konserwanty w kosmetykach. Niektórzy producenci decydują się na dobrowolne testy pod kątem jego zawartości, oznaczając kosmetyki jako „nickel-free”, „testowany na nikiel” czy „bez niklu”.

Warto podkreślić, że informacja „bez niklu” na etykiecie nie gwarantuje absolutnej braku metalu, lecz oznacza, że jego poziom jest poniżej granicy wykrywalności lub tolerancji laboratoryjnej.

W Unii Europejskiej obowiązuje Rozporządzenie (WE) 1223/2009, które reguluje bezpieczeństwo kosmetyków i zakazuje stosowania niektórych metali i ich związków w produktach. Choć nikiel nie znajduje się na liście składników dozwolonych, jego śladowe ilości jako zanieczyszczenie są technicznie możliwe i dopuszczalne, jeśli produkt spełnia ogólne wymagania bezpieczeństwa.

Dla osób z silną alergią kontaktową istotne jest więc wybieranie kosmetyków przebadanych również pod kątem obecności metali ciężkich oraz konsultacja z dermatologiem, który oceni ryzyko indywidualnie.

Podsumowanie

Choć nikiel nie jest formalnie składnikiem kosmetyków, jego śladowa obecność jako zanieczyszczenie stanowi realne ryzyko dla osób z alergią kontaktową. Coraz większa świadomość składów — w tym substancji aktywnych i roli konserwantów w kosmetykach — oraz umiejętne czytanie oznaczeń na opakowaniach pomagają minimalizować to ryzyko. Wybierając produkty z myślą o skórze wrażliwej, warto sięgać po certyfikowane formuły i testowane produkty, aby zadbać o zdrowie skóry bez kompromisów.

Źródła:

• https://nickelinstitute.org/en/policy/nickel-and-product-policy/nickel-and-nickel-allergic-contact-dermatitis
• https://www.mdpi.com/2079-9284/9/4/82
• https://nickelinstitute.org/science/human-health-fact-sheets/fact-sheet-1-nickel-allergic-contact-dermatitis/
• https://www.mdpi.com/2304-6740/13/3/78